چشمهایت را ببند

چشم‌هایت را ببند

بگذار باد

صورتت را نوازش کند

خیال‌بافی کن

هیچ چیز بهتر از خیال‌بافی آدم را کیفور نمیکند.

من رانندگی می‌کنم

تو سرت را از شیشه ماشین بیرون بده و

چشم‌هایت را ببند.

من به ابرها خیره می‌شوم

که چطور سنگین شده‌اند روی شانه‌ی کوه

و باران می‌شوند روی خاکی جاده

چشم‌هایت را ببند

دنیا اینطور زیباتر است انگار

از پشت پلک‌های تو

که حالا خیس از بارش ابرهاست.

نامه‌ی جمعی از نویسندگان، مترجمان و شاعران به وزیر ارشاد

ایلنا: جمعي از نويسندگان با امضائ نامه‌اي از وير فرهنگ و ارشاد اسلامي تقاضا كردند تا شرايط حضور نشر چشمه و ثالث در نمايشگاه كتاب فراهم شود.




به گزارش خبرنگار ايلنا، متن نامه كه خطاب به سيد محمد حسيني نوشته شده‌است، به اين شرح است:

وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی

جناب آقای سید محمد حسینی

چندی است که اخباری ناراحت کننده از وضعیت نشر کشور شنیده می‌شود؛ نخست حرف و حدیث درباره‌ی تعلیق ناشرانی چون نشر چشمه و ثالث که از ناشران پرسابقه‌اند و دوم ممانعت از شرکت نشر چشمه در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران.



ما امضا‏کنندگان این متن، اعم از نویسنده، شاعر و مترجم، از آن وزارتخانه‌ی محترم و دستگاه‌های آمر و عامل دیگر می‏خواهیم در این وضعیت که صنعت نشر کشور هر روز ضعیف‌تر گشته و تیراژ کتاب‌ها به پایین‌ترین حد خود در این سال‌ها رسیده است، ترتیبی اتخاذ کنند تا تعلیق‌ها برداشته شود و ناشران با همان روال سابق به کارشان ادامه دهند.



160 امضاكننده‌ي اين نامه عبارتنداز:

علیرضا آبیز، شبنم آذر، احمد آرام، محسن آزرم، شمس آقاجانی، پونه ابدالی، بابک احمدی، امیر احمدی آریان، کبوتر ارشدی، بهرام اسدیان، پیمان اسماعیلی، حامد اسماعیلیون، فریده اشرافی، امیرهوشنگ افتخاری راد، سارا افضلی، احمد اکبرپور، امیلی امرایی، ژاله آموزگار، رضیه انصاری، فرهاد بابایی، کامران بزرگ نیا، محسن بوالحسنی، باوند بهپور، آذردخت بهرامی،شیما بهره مند، کیهان بهمنی، علیرضا بهنام، رحمان بوذری، منیرالدین بیروتی، فتح الله بی نیاز، عاطفه پاکبازنیا، وحید پاک طینت، احمد پرهیزی، کیومرث پوراحمد، بهرنگ پورحسینی، مجتبا پورمحسن، احمد پوری، یونس تراکمه، احمدرضا تقاء، مجتبی تقوی زاد، مراد ثقفی، سپیده جدیری، رزا جمالی، شاپور جورکش، روجا چمنکار، علی چنگیزی، امیرحسن چهلتن، حامد حبیبی، محمود حسینی زاد، مریم حسینیان، پیمان خاکسار، علی خدایی، مهین خدیوی، جلال خسروی، امیرحسین خورشیدفر، سینا دادخواه، مجید دانش آراسته، مژده دقیقی، آزاده دواچی، آیت دولتشاه، مهدی ربی، بهرنگ رجبی، ارغوان رحمت جو، رسول رخشا، بهاره رضایی، محمد رضایی راد، پدرام رضایی زاده، پویا رفویی، محمدرضا ریاضی، ارسلان ریحان زاده، شهرام زرگر، فرشته ساری، سارا سالار، عبدالرضا سالاربهزادی، فرزانه سالمی، حسام سلامت، حسین سناپور، پوریا سوری، علی اصغر سیدآبادی، علی شروقی، فرحناز شریفی، حسین شهرابی، محمدحسن شهسواری، فرزانه طاهری، سعید طباطبایی، ناهید طباطبایی، احسان عابدی، جواد عاطفه، پوریا عالمی، علی عباس بیگی، سعید عباسپور، علی عبداللهی، گروس عبدالملکیان، مصطفی عزیزی، سکینه عرب نژاد، مهدی علومی، بهناز علی پور، محسن عمادی، آیدا عمیدی، ناصر غیاثی، پیام فتوحیه پور، نادر فتوره چی، محمدرضا فرزاد، مراد فرهادپور، پوریا فلاح، کاوه فولادی نسب، رضا قاسمی، سمیرا قرائی، فرزانه قوامی، مجید قیصری، رضا کاظمی، ندا کاووسی فر، یوریک کریم مسیحی، محمد کشاورز، فرهاد کشوری، سینا کمال آبادی، عبدالله کوثری، امیر کیان پور، میثم کیانی، علیرضا کیوانی نژاد، سعدی گل بیانی، لیلی گلستان، آبتین گلکار، سجاد گودرزی، طیبه گوهری، روزبه گیلاسیان، شاهرخ گیوا، جواد ماه زاده ، مهسا محبعلی، سهیل محمودی، علیرضا محمودی ایرانمهر، آرزو مختاریان، آیدا مرادی آهنی، حسین مرتضايیان آبکنار، مصطفی مستور، جیران مقدم، مهرداد ملک زاده، حافظ موسوی، سیدمهدی موسوی، ناهید موسوی، مرجان موسوی کوشا، رامین مولایی، فرشته مولوی، علی میرسپاسی، سپینود ناجیان، فرشته نوبخت، سمیه نوروزی، یاسر نوروزی، اصغر نوری، مهدی نوید، امید نیک فرجام، آوا واحدی، یگانه وصالی، فاطمه ولیانی، آرش ویسی، حمید یاوری، پیام یزدانجو، مهدی یزدانی خرم، محمد یعقوبی.

تن دادن به استبداد خانواده یا تحمل رنج غربت؟

گفتگوی سارا شاد با من در رادیو زمانه

سارا شاد - نام پونه ابدالی با «شاباجی خانم» پیوند خورده و به «قطار ساعت ۱۰ به وقت لندن» که در مقایسه با نخستین کتاب نویسنده اثر متفاوتی‌ست رسیده است. البته پونه ابدالی به متفاوت بودن این دو اثر آگاه است و می‌گوید تلاش کرده از مجموعه اول جدا شود و در کتاب دوم به زبان یکدست‌تری برسد.

او در مجموع ساده‌نویسی را به پیچیده‌گویی ترجیح می‌دهد. شاید به همین دلیل است که داستان بلند «قطار ساعت ۱۰ به وقت لندن» مجور چاپ نگرفت و نویسنده‌اش سرانجام مجبور شد کتاب را به صورت اینترنتی منتشر کند.

پونه ابدالی می‌گوید وقتی داستان بلند «قطار ساعت ۱۰ به وقت لندن» را می‌نوشته به انتشار آن خیلی امیدوار بوده و بدون هیچ کم و کسری آن را نوشته است؛ همانطور که همیشه می‌پسندد: بدون محافظه‌کاری و در پشت و پسله حرف زدن. آنچه می‌خوانید گفت‌وگوی من با این نویسنده جوان است که تصمیم دارد در کار بعدی‌اش که یک رمان خواهد بود درباره «جوان‌کشی» و «پدرسالاری همیشگی» حرف بزند.

سارا شاد: هیچ می‌دانی از «شاباجی خانم» تا «قطار ساعت ۱۰ به وقت لندن» چقدر تغییر کرده‌ای؟ مثل این است که یک نویسنده دیگر «قطار ساعت ۱۰» را نوشته باشد. نویسنده «شاباجی خانم» پشت حرف‌هایی که می‌زد و زبان‌آوری‌هایی که می‌کرد پنهان شده بود، اما «در قطار ساعت ۱۰» آن بازی‌های زبانی را کنار گذاشته و مثل این است که به راه دیگری وارد شده. بگذار با موضوع زبان گفت‌و‌گومان را شروع کنیم. قبول داری که زبان تو در این دو مجموعه تغییر کرده و در داستان‌نویسی هم یک‌راست می‌روی سر اصل مطلب؟

پونه ابدالی - البته! تغییر که خیلی زیاد بوده. سعی خودم را کرده بودم که از «شاباجی خانم» جدا شوم و زبان یک‌دست‌تری داشته باشم. بیشتر خواندم و نوشتم و بیشتر تمرین کردم. اما نمی‌دانم منظورت از اینکه بازی‌های زمانی را کنار گذاشته‌ام چیست. ساده‌گویی چیز دیگری است اما اینکه زود رفته‌ام سر اصل مطلب. نه اینطور فکر نمی‌کنم.

سارا شاد: بسیار خوب. ساده‌گویی را چطور تعریف می‌کنی؟


پونه ابدالی: ساده‌گویی؟ چه سؤال سختی. همانطور که هستم شاید... به دور از پیچیدگی. راستش نمی‌دانم چطور می‌شود تعریفش کرد.

سارا شاد: وقتی با «قطار ساعت ۱۰» روبرو شدم حس کردم با یک بدن عریان روبرو هستم. اصلاً فرا‌تر از عریانی، یک اسکلت را جلوی چشمم دیدم که هیچ گوشت و بدن و لباس و مویی ندارد. این‌قدر که صریح نوشته‌ای به نظر من. حتی توصیفات توی این داستان محو هستند.

پونه ابدالی: نمی‌دانم منظورت از بدن عریان چیست. شاید تابو‌هایی باشد که در داستان قطار می‌شکند یا (شاید هم رژیم گرفته-شوخی می‌کنم-) از این زاویه به داستان نگاه نکرده بودم و شاید برخلاف شما شاباجی خانم را خیلی عریان‌تر و ساده‌تر می‌دانستم.

سارا شاد: البته فضاسازی‌ات خوب است اما از عناصر دیگری برای فضاسازی استفاده کرده‌ای...

پونه ابدالی: همیشه پرهیز می‌کنم از توصیف با کلمات کلیشه‌ای. سعی می‌کنم تشریح کنم فضا را تا توصیف. بازی‌های زبانی را دوست دارم اما نه بیش از حد پیچیده کردن کلمات را می‌پسندم و نه تسلطی به آن دارم.

سارا شاد: شاباجی خانم به نظرم عریان نیست. تو در شاباجی خانم یک نویسنده محتاط بودی اما در داستان بلندت دیگر هیچ احتیاطی در روایت نمی‌بینم. آرام و متین و بدون هیاهو و بی‌آنکه تلاش کنی سیاه‌نمایی داشته باشی خیلی چیز‌ها را بازگو می‌کنی.

پونه ابدالی: «شاباجی خانم» کار اول من بود. اولین تجربه نوشتن من. شاید کمی ترسو بودم آنجا و شاید هنوز به آن جهان‌بینی که باید هر هنرمندی پشت کار‌هایش داشته باشد نرسیده بودم. زبان خودم را نشناخته بودم. در « قطار ساعت ۱۰ » اینطور نیست. نوشین در مقابل شماست. زیر سایه‌ دیکتاتوری مادرش بزرگ شده و حالا در بیست و هفت‌سالگی با جهانی روبه‌رو می‌شود و تا حدی می‌تواند خودش را بشناسد. باید ببینیم چطور می‌تواند گره‌های زندگی‌اش را با دست و نه با دندان باز کند و آیا اصلاً می‌تواند یا نه؟

سارا شاد: در «قطار ساعت ۱۰» می‌خواهی بدون پیش‌داوری واقعیت‌ها را نشان بدهی. شاید به همین دلیل هم در ساده‌نویسی افراط کرده‌ای. گاهی پیش می‌آید که می‌خواهی چیزی را وصف کنی، اما عقب می‌نشینی. در حالی‌که در «شاباجی خانم» تصویرسازی‌های خوب کم نیست.

پونه ابدالی: خاکستری نگاه کردن و قضاوت نکردن چیزی است و ساده‌نویسی چیز دیگر. عمدی در ساده‌نویسی وجود نداشته و آنچه می‌خوانید محصول‌‌ همان چیزی است که در ذهن و زبان من به عنوان نویسنده شکل گرفته. اگر یادتان نمانده چیزی، پس ایراد کار از من است.

سارا شاد: مهم‌ترین درونمایه داستانت دیکتاتوری خانواده و رشد شخصیت در یک محیط استبدادزده است.چطور می‌شود شخصیتی را در این محیط نشان داد و در همان حال قضاوت نکرد؟

پونه ابدالی: پیش فرض ما برای زندگی در جهان مدرن نگاه بدون قضاوت است. ما اینجا نیستیم تا قضاوت کنیم و برای آدم‌ها تصمیم بگیریم این اتفاقی است که در داستان مدرن هم می‌افتد. میان سیاه و سفید طیف وسیعی از رنگ خاکستری است که ما همگی بین آن در حال حرکتیم. هیچکس نمی‌تواند درباره دیگری به یک قضاوت قطعی برسد. چه در داستان‌هایم و چه در زندگی تمام سعی خودم را می‌کنم که به همین شکل، بدون پیش‌داوری به مسائل نگاه کنم و امیدوارم که موفق شده باشم.

سارا شاد: اجازه بده از زبان عبور کنیم و به نویسنده‌ای بپردازیم که با وجود آنکه شاید خودش می‌دانسته که امکان انتشار داستانش کم است، اما خطر کرده و آن را نوشته. وقتی داستانت را می‌نوشتی و مثلاً به بخش «رهایی» رسیده بودی به این فکر نکردی که داستانت مجوز چاپ نمی‌گیرد؟

پونه ابدالی: راستش را بخواهید خیلی امیدوارانه نوشتم. بدون هیچ کم و کسری. اصلاً فکر نمی‌کردم که چاپ شدنش با مشکل برخورد کند. من از محافظه‌کاری و پشت و پسله حرف زدن خوشم نمی‌آید. این ویژگی شخصی من هم هست. دوستانم گاهی گله می‌کنند از رک‌گویی و صراحتم. اما خُب، نمی‌شود ذات کسی را عوض کرد. همین است که نمود دارد در کارم.


ساراشاد: چرا داستان بلند؟ برایم بگو چرا به رمان فکر نکردی؟ فکر می‌کردی سوژه‌ات ظرفیت نداشت برای رمان؟

پونه ابدالی:ساز و کار رمان همانطور که خودت می‌دانی با داستان بلند فرق دارد. بهتر است آهسته و پیوسته قدم بردارم. هم قصه و هم من در آن زمان گنجایش نوشتن رمان را نداشتیم.

ساراشاد: من خودم دانشجو هستم در خارج از کشور. به‌خوبی می‌توانم فضایی را که در داستانت ایجاد کرده‌ای با تمام ویژگی‌هایش درک کنم. غربت دلگیر، نومیدی، تنهایی و موارد دیگر. اما بگو، این دختر، یعنی نوشین چطور ناگهان در تاکسی یک دفعه تصمیم می‌گیرد برگردد ایران؟ خودت تجربه زندگی در خارج از کشور را داشته‌ای و می‌دانی آدم نمی‌تواند به راحتی چنین تصمیم‌هایی بگیرد.

پونه ابدالی: هنوز هم معلوم نیست نوشین برمی‌گردد یا نه. او بین دوراهی زندگیش گیر کرده. بین اینکه کسی منتظرش نیست در ایران و اینکه در خارج به آن خود‌شناسی که تا به حال درک نکرده بوده رسیده. البته که راحت نیست. من فکر می‌کردم ناراحت بودن نوشین پیداست. خیلی‌ها هستند (حتماً خودت می‌دانی و دیده‌ای) که با چه شرایط خاصی زندگی کردن در آنجا را قبول می‌کنند در صورتی که به نظر نمی‌‌آید کار عاقلانه‌ای کرده باشند. نوشین بین این دوراهی گیر کرده؛ بین دوباره برگشتن به آن خانه و بودن کنار آن مادر و تنها ماندن در غربت و درک بیشتر خودش.


سارا شاد:ناراحتی نوشین کاملاً پیداست و تو خیلی خوب توانسته‌ای این فضا را توصیف کنی. همینطور دو راهی زندگی او را خوب نشان داده‌ای. اما وقتی داستان را می‌خواندم مطمئن شده بودم که تصمیم گرفته بماند در لندن. یعنی اگر خودم به جای او بودم همین کار را می‌کردم.

پونه ابدالی: راستش سخت است تصمیم‌گیری در این مورد. آیا اگر من بودم این کار را می‌کردم؟ شاید نه! برمی‌گشتم.

سارا شاد: می‌توانی از کارهای بعدی‌ات بگویی؟ چه چیزهایی داری می‌نویسی و کی آماده می‌شوند برای انتشار؟

پونه ابدالی: یک مجموعه داستان آماده دارم که به امید خدا در سال ۹۱ به ناشر خواهم داد. در این مجموعه بیشتر به مسائل اجتماعی و روابط بین آدم‌ها پرداخته‌ام که لزوما مربوط به دیکتاتوری یا جامعه پدرسالاری نیست. اما در مورد رمانی که حالا طرحش در حال آماده شدن است و مشغول مطالعه هستم ایده‌ی اصلی‌‌ همان «جوان کشی» است.‌‌ همان پدرسالاری همیشگی.